NL

Start / Kennisbank / VDA en Global-standaarden

VDA 4905, 4913 en de Global-standaarden VDA 4984, 4987, 4938

VDA 4905 (leverschema) en VDA 4913 (pakbon- en transportgegevens) zijn oudere formaten met vaste recordlengte van de Duitse auto-industrie, die de VDA niet meer aanbeveelt. Opvolgers zijn aanbevelingen op basis van EDIFACT: VDA 4984 (Global DELFOR) voor leverschema's, VDA 4987 (Global DESADV) voor verzendberichten en VDA 4938 (Global INVOIC) voor facturen en creditnota's. Volgens de VDA worden sommige oude formaten, zoals VDA 4913, toch nog veel gebruikt. Deze pagina steunt op de lijst van VDA-aanbevelingen, stand augustus 2024.

Stand 18 oktober 2026 · fokus it solutions, Jens Musleh

Wat de VDA-formaten zijn

De VDA (Verband der Automobilindustrie, de Duitse brancheorganisatie van de auto-industrie) publiceert aanbevelingen voor de gegevensuitwisseling in de toeleverketen. Vanaf de jaren tachtig ontstonden formaten met vaste recordlengtes, de zogeheten VDA-recordtypen (Satzarten). Bij VDA 4905 en VDA 4913 bestaat een bestand uit regels (records) van precies 128 tekens. De eerste drie tekens noemen het recordtype, daarna volgen velden op vaste posities. Er zijn geen scheidingstekens zoals bij EDIFACT; een veld wordt gevonden via positie en lengte.

De bekendste VDA-aanbevelingen met vaste lengte zijn:

Aanbeveling Inhoud Recordtypen Status volgens VDA-lijst
VDA 4905 elektronische verzending van leverschema's 511 tot en met 519 rood, vervangen door 4984
VDA 4906 verzending van factuurgegevens VDA-recordtypen rood, vervangen door 4938
VDA 4907 betalingsadviezen VDA-recordtypen rood, vervangen door 4988, nog veel gebruikt
VDA 4908 creditnota's (self-billing) VDA-recordtypen rood, vervangen door 4938
VDA 4913 pakbon- en transportgegevens 711 tot en met 719 geel, vervangen door 4987, nog veel gebruikt
VDA 4915 JIT-afroepen VDA-recordtypen geel, vervangen door 4984 en 4985
VDA 4916 productiesynchrone afroepen (PAB) VDA-recordtypen geel, vervangen door 4986

De VDA gebruikt een stoplicht: groen is een actuele aanbeveling, geel wordt niet meer aanbevolen maar nog operationeel gebruikt, rood wordt niet meer aanbevolen. Bij VDA 4906 en 4908 vermeldt de lijst uitdrukkelijk: “Voldoet niet meer aan de wettelijke eisen!”

Opbouw van VDA 4905 en VDA 4913

Een leverschema volgens VDA 4905 (versie 4.0, april 1996) is hiërarchisch opgebouwd. Schematisch:

511   voorloop: klant, leverancier, verzendnummers, datum (1 x per verzending)
  512   afroepkop: fabriek, afroepnummer en -datum, artikelnummer klant, losplaats
    513   leverdata en afroephoeveelheden, cumulatieve aantallen
    514   verdere afroephoeveelheden (optioneel, herhaalbaar)
    517   verpakkingsgegevens (optioneel)
    518   afroeptekst (optioneel)
519   sluitrecord (1 x per verzending)

De weergave is vereenvoudigd; de aanbeveling kent nog meer records, zoals 515 voor klantspecifieke afroepgegevens.

Per artikel en fabriek herhaalt de groep vanaf record 512 zich. Belangrijk voor de verdere verwerking zijn de cumulatieve aantallen (Fortschrittszahlen): opgetelde hoeveelheden waarmee klant en leverancier afstemmen wat al geleverd is.

Het verzendbericht volgens VDA 4913 (versie 4 uit 1996) gebruikt de recordtypen 711 tot en met 719. Verplicht zijn de voorloop 711, de transportgegevens 712, de pakbonkop 713, de pakbonregels 714 en het sluitrecord 719. Verpakkingsmiddelen (715), regeltekst (716) en verdere gegevens zijn optioneel; bij herbruikbare verpakkingen is record 715 verplicht. Handleidingen van klanten regelen vaak welke optionele records ze verwachten.

De Global-standaarden: VDA 4984, 4987, 4938

De opvolgers zijn EDIFACT-berichten die de VDA “Global” noemt. Volgens een cursusbeschrijving van GEFEG is de nieuwe aanbeveling voor leverschema's geharmoniseerd met de wereldwijde EDI-berichten van de automotive toeleverketen. De opbouw volgt daarmee de regels van EDIFACT (zie EDIFACT uitgelegd), niet meer de vaste records van 128 tekens.

Global-aanbeveling EDIFACT-bericht vervangt Versie volgens VDA-lijst
VDA 4984 verzending van leverschema's Global DELFOR VDA 4905, deels 4915 3.0, maart 2022
VDA 4985 verzending van JIT-afroepen Global DELJIT VDA 4915 (deels) 3.1, april 2023
VDA 4986 productiesynchrone (JIS) afroepen Global DELJIT VDA 4916 3.0, maart 2022
VDA 4987 verzending van verzendberichten Global DESADV VDA 4913 3.0, maart 2022
VDA 4938 elektronische factuurdocumenten Global INVOIC VDA 4906, 4908 2.0 resp. 3.0, december 2018
VDA 4988 betalingsadviezen REMADV VDA 4907 2.0, maart 2022

VDA 4938 bestaat volgens de lijst uit meerdere delen: een procesraamwerk, de EDIFACT-richtlijn voor INVOIC, een XML-deel voor kleine en middelgrote bedrijven (in herziening) en een deel voor vrachtfacturen. Naast de factuur dekt VDA 4938 ook creditnota's af; het vervangt de eerdere aanbeveling VDA 4908 voor creditnota's.

Daarnaast zijn er eigen aanbevelingen voor terugmeldingen. VDA 4937 regelt de geautomatiseerde terugmelding op EDI-berichten, eveneens op basis van EDIFACT.

Hoe ver de overstap is

Oude en nieuwe formaten bestaan naast elkaar. De VDA-lijst vermeldt bij VDA 4913 dat het “nog veel wordt gebruikt”; vergelijkbare opmerkingen staan bij VDA 4907, 4915 en 4916. Hoe snel een klant overstapt, beslist hij zelf.

Een klant kan de overstap wel op elk moment met een vaste termijn eisen en uitzonderingen voor de oude formaten met vaste lengte beëindigen. Bindend zijn altijd de actuele eisen van uw eigen klant; vraag na of en wanneer hij overstapt.

Ook voor het communicatieprotocol geldt een vervanging: het oude VDA-protocol 4914 is vervangen door OFTP2. Meer daarover onder OFTP2 uitgelegd.

Waar toeleveranciers bij de overstap op letten

Als uw klant overstapt van VDA 4905 naar Global DELFOR of van VDA 4913 naar Global DESADV, verandert er meer dan het bestandsformaat. Controleer deze punten:

  • Handleiding van de klant: de VDA-aanbeveling is het kader; elke klant legt eigen verplichte velden en codes vast. Werk met zijn handleiding, niet alleen met de VDA-aanbeveling. Hulp daarbij biedt de checklist voor de EDI-handleiding.
  • Stamgegevens: de Global-berichten kunnen gegevens bevatten die in het oude formaat ontbraken of anders heetten. Controleer of uw ERP alle verplichte gegevens voor het verzendbericht levert, zoals colli en verpakkingsgegevens.
  • Cumulatieve aantallen en afroephistorie: bij de formaatwissel mogen geen hoeveelheden dubbel of helemaal niet aankomen. Spreek de peildatum af en hoe de cumulatieve aantallen worden overgedragen.
  • Verzendbericht en begeleidende documenten: verzendbericht, etiket en begeleidend document moeten op elkaar aansluiten. De VDA-lijst noemt daarvoor eigen aanbevelingen, zoals VDA 4939 voor zendingsdocumenten.
  • Factuur: VDA 4906 voldoet volgens de VDA niet meer aan de (Duitse) wettelijke eisen. Wie facturen nog zo verstuurt, bespreekt met klant en fiscaal adviseur hoe het verder moet.
  • Parallel gebruik: verschillende klanten, soms ook verschillende fabrieken van dezelfde klant, kunnen verschillende formaten sturen. Uw software moet oude en nieuwe formaten tegelijk kunnen verwerken.
  • Testfase: plan testrondes met de klant in voordat hij op het nieuwe formaat overschakelt.

Een overzicht van alle betrokken berichten biedt EDI-berichten.

VDA met edi-service.eu

edi-service.eu verwerkt VDA-formaten met vaste lengte zoals VDA 4905, 4913 en 4906 en EDIFACT; de recordindelingen zijn als gegevens vastgelegd. In de omgekeerde richting maakt het verzendbericht (VDA 4913) en factuur aan de klant. Verzonden wordt via OFTP2, zoals gebruikelijk in de auto-industrie; de OFTP2-component is niet door Odette getest. Vragen over de omvang beantwoorden de veelgestelde vragen.

Veelgestelde vragen

Is VDA 4905 nog geldig?

De VDA vermeldt VDA 4905 in zijn lijst met status rood, vervangen door VDA 4984 (Global DELFOR). Of uw klant toch nog leverschema's volgens 4905 stuurt, staat in zijn eisen. Doorslaggevend is wat uw klant in zijn handleiding eist.

Wat is het verschil tussen VDA 4913 en VDA 4987?

VDA 4913 is een formaat met vaste lengte en records van 128 tekens, VDA 4987 een EDIFACT-bericht (Global DESADV). Beide geven pakbon- en transportgegevens door. VDA 4913 wordt volgens de VDA niet meer aanbevolen, maar wordt nog veel gebruikt.

Wat betekent Global DELFOR?

Global DELFOR is het leverschema als EDIFACT-bericht volgens VDA 4984. Het vervangt VDA 4905 en is afgestemd op de wereldwijde EDI-berichten van de autobranche. Een klant die Global DELFOR stuurt, levert behoeften en data in EDIFACT-structuur in plaats van in vaste records.

Moet ik als toeleverancier zelf overstappen op de Global-standaarden?

U stapt over als uw klant dat eist. De VDA-aanbevelingen zijn aanbevelingen die uw klant in zijn eisen overneemt. Omdat oude formaten niet meer worden aanbevolen, moet u rekening houden met een overstap en uw software daarop voorbereiden.

Waar vind ik de VDA-aanbevelingen?

De lijst van aanbevelingen met status en verwijzingen publiceert de VDA op vda.de. De handleidingen van uw klant krijgt u rechtstreeks van hem, bijvoorbeeld via een leveranciersportaal.

Wilt u weten of uw VDA-eisen bij edi-service.eu passen, dan kunt u een aanvraag indienen.

Bronnen

Aanvraag indienen · Veelgestelde vragen · Alle kennisbankpagina's