PL

Start / Baza wiedzy / EDIFACT w praktyce

Jak zbudowany jest EDIFACT?

UN/EDIFACT to międzynarodowy standard Organizacji Narodów Zjednoczonych do elektronicznej wymiany ustrukturyzowanych danych handlowych, takich jak zamówienia, awiza wysyłki i faktury. Plik EDIFACT składa się z segmentów zbudowanych za pomocą stałych separatorów, dzięki czemu programy mogą go niezawodnie odczytać. Składnię określa norma ISO 9735, a zawartość komunikatów katalogi UNECE. Ta strona pokazuje budowę EDIFACT na omówionym przykładzie.

Stan na 18 października 2026 · fokus it solutions, Jens Musleh

Kto stoi za EDIFACT?

Nazwa oznacza „Electronic Data Interchange for Administration, Commerce and Transport”. UNECE, Europejska Komisja Gospodarcza ONZ, opisuje UN/EDIFACT jako zbiór międzynarodowo uzgodnionych standardów, katalogów i wytycznych do wymiany ustrukturyzowanych danych między niezależnymi systemami informatycznymi. Reguły publikowane są w UNTDID, czyli „United Nations Trade Data Interchange Directory”. Merytorycznie EDIFACT opiekuje się UN/CEFACT, centrum ONZ ds. ułatwień w handlu i elektronicznych procesów biznesowych.

Warto rozróżniać dwa poziomy:

  • Składnia określa, jak zbudowany jest plik: separatory, segmenty nagłówka i zakończenia, reguły liczenia. Opisuje ją ISO 9735.
  • Katalogi określają, jakie istnieją komunikaty, jakie segmenty zawierają i co oznaczają kody. GS1 Germany podaje dla UN/EDIFACT „ponad 200 różnych typów komunikatów” (tłumaczenie własne).

Co oznaczają katalogi D.96A i D.01B

Katalog EDIFACT to określone wydanie zbioru reguł. UNECE stale publikuje nowe wydania, najstarsze w archiwum pochodzą z lat dziewięćdziesiątych. Oznacza się je wersją i wydaniem, na przykład D.96A lub D.01B. UNECE prowadzi na przykład komunikat awizo wysyłki DESADV w katalogu D.01B z oznaczeniami „Version: D”, „Release: 01B” i „Contr. Agency: UN”.

Dokładnie te dane znajdą Państwo w każdym komunikacie, w segmencie UNH. Jeśli jest tam ORDERS:D:96A:UN, chodzi o zamówienie według katalogu D.96A. Odbiorca powinien na to zwracać uwagę, bo ORDERS według D.96A i według D.01B mogą się różnić segmentami i kodami. Który katalog obowiązuje, określa specyfikacja EDI partnera.

Budowa pliku EDIFACT

Transmisja EDIFACT przypomina kopertę z jednym lub kilkoma listami w środku. Od zewnątrz do wewnątrz:

Segment Nazwa Zadanie
UNA Service String Advice opcjonalny; określa separatory, jeśli odbiegają od domyślnych
UNB Interchange Header nagłówek transmisji: zestaw znaków i wersja składni, nadawca, odbiorca, data, numer referencyjny
UNG / UNE Functional Group opcjonalne; łączą komunikaty tego samego typu w grupy
UNH Message Header początek komunikatu: numer kolejny i identyfikator komunikatu
BGM, DTM, NAD, LIN, QTY … dane użytkowe treść komunikatu
UNS Section Control opcjonalny; oddziela część nagłówkową, pozycje i podsumowanie
UNT Message Trailer koniec komunikatu: liczba segmentów łącznie z UNH i UNT, ten sam numer co w UNH
UNZ Interchange Trailer koniec transmisji: liczba komunikatów, ten sam numer referencyjny co w UNB

Pola liczników w UNT i UNZ pozwalają w prosty sposób sprawdzić kompletność. Jeśli liczba się nie zgadza, plik jest uszkodzony lub ucięty, a oprogramowanie odbiorcy go odrzuca.

Separatory i znak zwolnienia

EDIFACT wystarcza kilka znaków sterujących. Wytyczne składniowe UNECE podają dla typowego poziomu A takie znaki:

Znak Znaczenie
' (apostrof) koniec segmentu
+ (plus) oddziela identyfikator segmentu i elementy danych
: (dwukropek) oddziela części w złożonym elemencie danych
? (znak zapytania) znak zwolnienia: następny znak traktowany jest jako zwykły tekst

Przykład użycia znaku zwolnienia: nazwę firmy „Nowak + Synowie” zapisuje się jako Nowak ?+ Synowie, w przeciwnym razie plus zostałby odczytany jako separator.

Według UNECE wiersz UNA ma zawsze dziewięć znaków: „UNA” i sześć znaków sterujących. Partnerzy często go przesyłają, nawet jeśli zawiera tylko standardowe znaki. Oprogramowanie powinno obsługiwać oba warianty.

Przykład EDIFACT z komentarzem

Poniższe zamówienie jest całkowicie fikcyjne. Numery GLN (Global Location Number, globalny numer lokalizacyjny firm i miejsc) zaczynają się od prefiksu 952, który GS1 zarezerwowało dla przykładów. Każdy wiersz to segment; podział na wiersze służy tylko czytelności.

UNA:+.? '
UNB+UNOC:3+9520000000011+9520000000028+261016:1430+00001'
UNH+1+ORDERS:D:96A:UN'
BGM+220+B-4711+9'
DTM+137:20261016:102'
NAD+BY+9520000000011::9'
NAD+SU+9520000000028::9'
LIN+1++9520000000035:SRV'
QTY+21:240'
DTM+2:20261030:102'
UNS+S'
CNT+2:1'
UNT+11+1'
UNZ+1+00001'

Wiersz po wierszu:

  • UNA:+.? ' określa sześć znaków sterujących, tutaj standardowe, w tym dwukropek, plus, znak zapytania i apostrof.
  • UNB podaje zestaw znaków i wersję składni (UNOC:3), nadawcę, odbiorcę, datę i godzinę (16.10.2026, 14:30) oraz numer referencyjny transmisji 00001. Czy po identyfikatorze następuje kwalifikator jego rodzaju, określa specyfikacja.
  • UNH+1+ORDERS:D:96A:UN rozpoczyna komunikat numer 1: zamówienie według katalogu D.96A.
  • BGM+220+B-4711+9 to nagłówek dokumentu. Kod 220 oznacza „Order”, B-4711 to numer zamówienia, 9 oznacza „Original”.
  • DTM+137:20261016:102 to data dokumentu (kod 137) w formacie RRRRMMDD (kod 102).
  • NAD+BY i NAD+SU podają kupującego (Buyer) i dostawcę (Supplier) z ich numerami GLN. Cyfra 9 wskazuje GS1 (dawniej EAN) jako instytucję nadającą.
  • LIN+1++9520000000035:SRV to pozycja 1 z numerem GTIN (Global Trade Item Number, globalny numer jednostki handlowej GS1).
  • QTY+21:240 to zamówiona ilość (kod 21), tutaj 240 sztuk.
  • DTM+2:20261030:102 to żądany termin dostawy (kod 2).
  • UNS+S oddziela pozycje od części podsumowującej, CNT+2:1 informuje o jednej pozycji.
  • UNT+11+1 liczy jedenaście segmentów od UNH do UNT i powtarza numer komunikatu 1.
  • UNZ+1+00001 informuje o jednym komunikacie w tej transmisji i powtarza numer referencyjny z UNB.

Co oznaczają kody (220, 137, 21 itd.), podają listy kodów danego katalogu. Partner może w swojej specyfikacji określić dodatkowe pola obowiązkowe i własne reguły.

Podzbiory branżowe EANCOM, ODETTE i EDIFICE

Pełny katalog EDIFACT jest bardzo obszerny. Dlatego branże utworzyły podzbiory (subsety), czyli wiążące wybory komunikatów, segmentów i kodów. UNECE definiuje podzbiór jako komunikat wyprowadzony bezpośrednio z komunikatu standardowego ONZ, pełniący tę samą funkcję i przejmujący bez zmian jego części obowiązkowe.

  • EANCOM jest utrzymywany przez GS1 i według GS1 Germany jest „podzbiorem standardu UN/EDIFACT”. Aktualne wydanie nazywa się EANCOM 2002. Pierwotnie stworzony dla dóbr konsumpcyjnych, jest dziś używany także w ochronie zdrowia, logistyce i branży modowej.
  • ODETTE oznacza europejski przemysł motoryzacyjny. Lista rekomendacji EDI niemieckiego związku VDA wymienia dawne komunikaty Odette, na przykład „Odette EDIFACT INVOIC”, zastąpione obecnie rekomendacjami VDA Global (zob. VDA i standardy Global).
  • EDIFICE to europejskie forum B2B branży elektronicznej. Jego wytyczne wdrożeniowe są podzbiorem UN/EDIFACT opartym na katalogu D.97A.

W praktyce oznacza to, że informacja „pracujemy w EDIFACT” nie wystarcza. Decydujące są podzbiór, katalog i specyfikacja partnera. Listę kontrolną znajdą Państwo na stronie Jak czytać specyfikację EDI.

EDIFACT i X12 w porównaniu

X12 to drugi duży standard EDI. Utrzymuje go organizacja X12 akredytowana przez American National Standards Institute (ANSI). Zasadniczo X12 działa tak samo: segmenty, separatory, nagłówek i zakończenie. Komunikaty nie nazywają się jednak ORDERS czy INVOIC, tylko mają numery. Według X12 są to na przykład 850 dla zamówienia, 856 dla awizo wysyłki („Ship Notice/Manifest”) i 810 dla faktury. Kto dostarcza do klientów w Ameryce Północnej, często spotyka X12; niemieckie i europejskie specyfikacje wymagają zwykle EDIFACT lub jego podzbioru.

Jakie komunikaty EDIFACT pojawiają się na co dzień, pokazuje przegląd Rodzaje komunikatów EDI.

EDIFACT w edi-service.eu

edi-service.eu przetwarza EDIFACT łącznie z EANCOM; AI odczytuje katalog i wymagania ze specyfikacji partnera i tworzy na tej podstawie mapowanie, najpierw w trybie testowym, zarówno dla komunikatów przychodzących, jak i dla awiza wysyłki i faktury do partnera. X12 nie wchodzi w zakres oferty. Cenę podajemy na stronie głównej.

Najczęstsze pytania

Czym różni się EDI od EDIFACT?

EDI to sposób elektronicznej wymiany danych, EDIFACT to jeden z formatów do niej. Obok EDIFACT istnieją na przykład formaty VDA, X12, XML lub CSV. Wprowadzenie zawiera strona Co to jest EDI?.

Jakiej wersji EDIFACT potrzebuję?

Wersję określa partner, nie Państwo. Jest podana w specyfikacji EDI i w każdym komunikacie w segmencie UNH, na przykład ORDERS:D:96A:UN. Podzbiory branżowe często ustalają katalog, EDIFICE na przykład opiera się na D.97A.

Czy pliki EDIFACT można czytać w edytorze tekstu?

Tak, EDIFACT to czysty tekst. Bez znajomości list kodów trudno jednak zrozumieć treść, bo znaczenie kryje się w kodach: 220 to zamówienie, 137 to data dokumentu. Jeśli brakuje podziałów wierszy, cała transmisja stoi w jednym wierszu.

Czy EANCOM to to samo co EDIFACT?

EANCOM to podzbiór EDIFACT, który GS1 ustaliło dla handlu i innych branż. Każdy komunikat EANCOM jest poprawnym komunikatem EDIFACT, ale nie odwrotnie. EANCOM wymaga na przykład identyfikatorów GS1, takich jak GLN i GTIN.

Co to jest komunikat CONTRL?

CONTRL to potwierdzenie składniowe i serwisowe w EDIFACT. Informuje nadawcę, czy jego transmisja dotarła poprawna składniowo; reguluje go ISO 9735 część 4. Czy CONTRL jest wymagany, określa specyfikacja.

Jeśli chcą Państwo sprawdzić, czy Państwa wymagania EDIFACT pasują do edi-service.eu, można wysłać zapytanie.

Źródła

Wyślij zapytanie · Najczęstsze pytania · Cała baza wiedzy