<!-- https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/specyfikacja-edi-lista-kontrolna/ · 2026-10-18 · edi-service.eu, fokus it solutions · lang=pl -->

# Co zawiera specyfikacja EDI i jak ją sprawdzić?

Specyfikacja EDI opisuje, jakich komunikatów oczekuje partner, w jakim formacie, z jakimi danymi obowiązkowymi i jakim
kanałem. Po angielsku nazywa się Message Implementation Guide (MIG), po polsku także instrukcją lub przewodnikiem
wdrożeniowym EDI. Kto przeczyta ją starannie przed rozpoczęciem projektu, unika większości pytań i powtórek testów. Poniższa
lista kontrolna pomaga niczego nie przeoczyć.

## Czym jest specyfikacja wdrożeniowa

Normy takie jak EDIFACT są bardzo szerokie. Zamówienie (ORDERS) zna setki możliwych danych, a większości z nich żadna
pojedyncza firma nie potrzebuje. Dlatego organizacje branżowe zawężają normę do podzbiorów. EANCOM to na przykład podzbiór
GS1 dla handlu; GS1 opisuje go jako podzbiór UN/EDIFACT zawierający tylko potrzebne elementy.

Specyfikacja partnera idzie o krok dalej. Określa, które segmenty partner rzeczywiście odczytuje u siebie, jakich kodów
oczekuje i jak zgłasza błędy. Dwie sieci handlowe, które obie wysyłają zamówienia EANCOM, mogą się wyraźnie różnić w
szczegółach. Dlatego obowiązuje zawsze specyfikacja partnera, a nie ogólna norma. Więcej o samej normie na stronie
[EDIFACT w praktyce](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/edifact/).

Typowa specyfikacja zawiera:

- przegląd rodzajów komunikatów i przebiegu, często jako grafikę
- dla każdego komunikatu wykaz segmentów ze statusem (obowiązkowy, opcjonalny, warunkowy)
- dla każdego segmentu dozwolone kwalifikatory i kody
- przykładowe komunikaty
- dane o identyfikatorach, kanale transmisji, testach i osobach kontaktowych

## Lista kontrolna 20 punktów do specyfikacji EDI

Prosimy przejść specyfikację z tą listą i przy każdym punkcie zanotować stronę, na której jest odpowiedź. O to, czego nie
ma, warto zapytać partnera zbiorczo.

1. Rodzaje komunikatów: jakie komunikaty idą w którą stronę? Na przykład zamówienie (ORDERS) przychodzące, awizo wysyłki
   (DESADV) i faktura (INVOIC) wychodzące. Przegląd zawiera strona [Rodzaje komunikatów](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/rodzaje-komunikatow-edi/).
2. Standard i wersja: EDIFACT, EANCOM, VDA, format Global według rekomendacji VDA czy własny XML? Przy EDIFACT także
   katalog, na przykład D.96A lub D.01B.
3. Podzbiór i wersja specyfikacji: jaki podzbiór obowiązuje i którą wersję specyfikacji Państwo mają? Specyfikacje są
   aktualizowane; należy pracować z aktualnym wydaniem.
4. Składnia i zestaw znaków: jaki identyfikator składni stoi w nagłówku (na przykład UNOC), jakie separatory i czy
   przewidziano segment UNA?
5. Segmenty obowiązkowe: prosimy zaznaczyć wszystkie segmenty i elementy danych ze statusem obowiązkowym. Jeśli brakuje
   któregoś z nich, system partnera często odrzuca komunikat.
6. Dane warunkowe: niektóre dane są obowiązkowe tylko pod pewnymi warunkami, na przykład numer partii tylko przy
   określonych artykułach. Warunek trzeba zapisać.
7. Kwalifikatory i listy kodów: jakich kodów oczekuje partner, na przykład dla rodzajów dat, ról stron czy jednostek
   miary? Używać tylko wartości wymienionych w specyfikacji.
8. Identyfikatory stron: Państwo i partner są identyfikowani przez numery, często GLN, Odette ID lub numer dostawcy.
   Szczegóły na stronie [GLN i inne identyfikatory](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/numer-gln-identyfikatory/).
9. Numery artykułów: czy partner pracuje z GTIN, z własnym numerem materiału czy z Państwa numerem artykułu? Często
   wymagane są dwa z nich jednocześnie.
10. Kanał transmisji: AS2, OFTP2, SFTP czy sieć? Zob. [Kanały transmisji](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/kanaly-transmisji-edi/).
11. Dane połączenia i certyfikaty: AS2 ID, Odette ID, adresy, porty, szyfrowanie, podpis, wymiana i ważność certyfikatów.
12. Potwierdzenia odbioru: czy oczekiwane są potwierdzenia techniczne, na przykład MDN w AS2 lub EERP w OFTP2?
13. Kontrola składni (CONTRL): czy partner wymaga komunikatu CONTRL? Potwierdza on lub odrzuca transmisję na poziomie
    składni. Żąda się go przez pole w nagłówku UNB.
14. Potwierdzenie aplikacyjne (APERAK): czy partner wysyła APERAK przy błędach przetwarzania i czy Państwo też muszą je
    wysyłać? APERAK zgłasza błędy aplikacji, nie transmisji.
15. Zakresy numerów: jak muszą być zbudowane numery dokumentów, referencje i numer kontrolny w nagłówku? Czy mogą się
    powtarzać?
16. Powiązania między komunikatami: jaka referencja łączy awizo wysyłki i fakturę z zamówieniem, na przykład numer
    zamówienia i numer pozycji?
17. Etykiety i SSCC: czy każda paleta lub jednostka musi mieć SSCC i czy etykieta musi pasować do awizo wysyłki? GS1
    opisuje SSCC jako globalnie unikalny numer jednostek logistycznych.
18. Dane podstawowe: wcześniej trzeba często uzgodnić miejsca dostaw, miejsca rozładunku, przyporządkowanie artykułów i
    ceny.
19. Przebieg testów i terminy: ile rund testowych, z jakimi danymi testowymi, w jakim środowisku testowym? Do kiedy ma
    ruszyć praca produkcyjna?
20. Osoby kontaktowe i awarie: kto odpowiada merytorycznie i technicznie i jak postępuje się przy awariach lub błędnych
    komunikatach?

## Krótki przykład

Tak wygląda początek zamówienia w formacie EANCOM, które sieć handlowa wysyła do dostawcy. Numery GLN są fikcyjnymi
numerami przykładowymi:

```
UNB+UNOC:3+9520000000028:14+9520000000011:14+261016:0930+00042++++1'
UNH+1+ORDERS:D:96A:UN:EAN008'
NAD+BY+9520000000028::9'
NAD+SU+9520000000011::9'
```

W nagłówku UNB są nadawca, odbiorca, data, godzina i numer kontrolny. `1` na końcu segmentu UNB żąda potwierdzenia
odbioru. W segmentach NAD kwalifikatory `BY` (kupujący) i `SU` (dostawca) przypisują GLN do roli. Właśnie takie szczegóły
reguluje specyfikacja.

## Typowe pułapki

- Nieaktualne wydanie. Partner zmienił specyfikację, a Państwo pracują ze starszym plikiem PDF.
- Przykład zamiast reguły. Przykładowe komunikaty pokazują jeden przypadek, nie wszystkie. To, czego brakuje w przykładzie,
  i tak może być obowiązkowe.
- Pomylone numery. Własny numer artykułu trafia do pola na numer klienta lub odwrotnie.
- Jednostki miary. ERP liczy w kartonach, partner zamawia w sztukach. Bez przeliczenia ilości i ceny się nie zgadzają.
- Zapomniane potwierdzenia. Transmisja działa, ale partner czeka na CONTRL lub APERAK i traktuje ich brak jako błąd.
- Etykieta nie pasuje do awizo wysyłki. SSCC na palecie nie zgadza się z tym w DESADV, przyjęcie towaru staje.
- Dane testowe z produkcji. Prawdziwe zamówienia w teście mogą wywołać u partnera prawdziwe operacje. Trzeba ustalić,
  jakie środowisko i jakie identyfikatory obowiązują w testach.

## Jak edi-service.eu pomaga przy specyfikacji

W procesie wdrożenia edi-service.eu przesyłają Państwo właśnie tę specyfikację, do tego pismo i pliki przykładowe. AI
odczytuje z nich rodzaje komunikatów, standard i wersję, identyfikatory, kanał transmisji i przebieg testów, a wynik
pokazuje do potwierdzenia. Poprawiają Państwo tylko to, co się nie zgadza; otwarte kwestie są zapisywane jako pytania, a nie
zgadywane. Co obejmuje stała cena, wyjaśnia strona [Najczęstsze pytania](https://edi-service.eu/pl/faq/). Jeśli mają Państwo specyfikację i chcą
wiedzieć, czy do nas pasuje, można [wysłać zapytanie](https://edi-service.eu/pl/zapytanie/).

## Najczęstsze pytania

### Co to jest specyfikacja EDI?
Specyfikacja EDI to techniczne wymagania partnera dotyczące elektronicznej wymiany danych. Określa rodzaje komunikatów,
format, dane obowiązkowe, kody, identyfikatory i kanał transmisji. Inne nazwy to przewodnik lub instrukcja wdrożeniowa,
Message Implementation Guide czy wytyczne EDI.

### Skąd wziąć specyfikację EDI klienta?
Warto zapytać o nią osobę kontaktową w dziale zakupów lub EDI klienta. Duże firmy udostępniają ją często w portalu
dostawców lub wysyłają razem z prośbą o integrację EDI. Warto poprosić też o pliki przykładowe i identyfikatory testowe.

### Czym różni się CONTRL od APERAK?
CONTRL potwierdza lub odrzuca odebraną transmisję na poziomie składni. APERAK informuje, czy aplikacja odbiorcy mogła
przetworzyć komunikat, i podaje błędy merytoryczne. Którego z nich używa partner, podaje specyfikacja.

### Jak długo trwa wdrożenie specyfikacji?
Zależy to od zakresu, formatu i przebiegu testów partnera. Artykuły branżowe podają dla integracji z dużym klientem w
klasycznym projekcie od trzech do czterech miesięcy. Najwięcej czasu zajmuje często cykl testów z partnerem. Więcej o
nakładach i kosztach na stronie [Ile kosztuje EDI?](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/ile-kosztuje-edi/).

## Źródła
- GS1: „GS1 EANCOM”, <https://www.gs1.org/standards/eancom> (dostęp 16.10.2026)
- GS1: „EANCOM 2002 S4, CONTRL, Introduction”, <https://www.gs1.org/sites/default/files/docs/eancom/ean02s4/part2/contrl/intro.htm> (dostęp 16.10.2026)
- GS1: „EANCOM 2002 S4, APERAK, Introduction”, <https://www.gs1.org/sites/default/files/docs/eancom/ean02s4/part2/aperak/intro.htm> (dostęp 16.10.2026)
- GS1: „EANCOM 2002 S4, Part I, Abschnitt 4”, <https://www.gs1.org/sites/default/files/docs/eancom/ean02s4/part1/part1_04.htm> (dostęp 16.10.2026)
- GS1: „Serial Shipping Container Code (SSCC)”, <https://www.gs1.org/standards/id-keys/sscc> (dostęp 16.10.2026)
- GS1: „Global Location Number (GLN)”, <https://www.gs1.org/standards/id-keys/gln> (dostęp 16.10.2026)
- dasistweb: „B2B EDI Integration”, <https://dasistweb.de/wissen/b2b-edi-integration> (dostęp 16.10.2026)
