<!-- https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/rodzaje-komunikatow-edi/ · 2026-10-18 · edi-service.eu, fokus it solutions · lang=pl -->

# Jakie są rodzaje komunikatów EDI? ORDERS, DESADV, INVOIC i inne

ORDERS to zamówienie, DESADV to awizo wysyłki, a INVOIC to faktura: te trzy komunikaty EDIFACT stanowią rdzeń większości
integracji EDI. Zależnie od branży dochodzą potwierdzenia zamówień, zmiany zamówień, harmonogramy dostaw, potwierdzenia
odbioru towaru i cenniki. Poniżej najważniejsze rodzaje komunikatów EDI z celem, kierunkiem i typową branżą, oparte na
definicjach UNECE.

## Jak nazywa się komunikaty EDI

Każdy komunikat EDIFACT ma krótką nazwę pisaną wielkimi literami, na przykład ORDERS lub DESADV. Nazwa stoi w segmencie
nagłówka UNH każdego komunikatu, razem z katalogiem, według którego jest zbudowany (na przykład D.96A lub D.01B). Jak
komunikat wygląda w szczegółach, wyjaśnia strona [EDIFACT w praktyce](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/edifact/).

UNECE opisuje większość tych komunikatów jako niezależne od branży i rodzaju działalności. Organizacje branżowe ustalają
następnie, z których części korzystają: GS1 w standardzie EANCOM dla handlu i dóbr konsumpcyjnych, niemiecki związek VDA
we własnych rekomendacjach dla motoryzacji. Nazwa pozostaje ta sama, ale treść może się różnić.

## ORDERS, DESADV, INVOIC i inne komunikaty w przeglądzie

| Komunikat | Po polsku | Cel | Kierunek | Typowa branża |
|---|---|---|---|---|
| ORDERS | zamówienie | zamawia towary lub usługi na uzgodnionych warunkach | klient do dostawcy | wszystkie branże, w handlu przez EANCOM |
| ORDCHG | zmiana zamówienia | prośba o zmianę zamówienia, aż do anulowania | klient do dostawcy | wszystkie branże |
| ORDRSP | potwierdzenie zamówienia | odpowiedź na zamówienie lub zmianę zamówienia | dostawca do klienta | wszystkie branże, w handlu przez EANCOM |
| DESADV | awizo wysyłki | zapowiada towar wysłany lub gotowy do wysyłki | dostawca do klienta | handel (EANCOM), motoryzacja (VDA 4987) |
| RECADV | potwierdzenie odbioru | informuje o faktycznym przyjęciu towaru i rozbieżnościach | klient do dostawcy | handel (EANCOM) |
| INVOIC | faktura | żąda zapłaty; służy też jako faktura korygująca i nota obciążeniowa | dostawca do klienta | handel (EANCOM), motoryzacja (VDA 4938) |
| DELFOR | harmonogram dostaw (prognoza dostaw) | przekazuje krótko- i długoterminowe zapotrzebowanie i terminy dostaw | klient do dostawcy | motoryzacja (VDA 4984) |
| DELJIT | harmonogram dostaw JIT | dokładne terminy i sekwencje dostaw just-in-time | klient do dostawcy | motoryzacja (VDA 4985, 4986) |
| PRICAT | cennik, katalog | ceny i dane podstawowe artykułów | zwykle dostawca do klienta | handel (EANCOM) |
| APERAK | potwierdzenie aplikacyjne | potwierdza przyjęcie w aplikacji lub zgłasza błędy | odbiorca do nadawcy | wszystkie branże |
| CONTRL | potwierdzenie składniowe | informuje, czy transmisja była poprawna składniowo | odbiorca do nadawcy | wszystkie branże |

Kolumna „Typowa branża” wskazuje, gdzie komunikat wprost występuje w cytowanych rekomendacjach GS1 Germany i VDA. Nie
oznacza to, że nie jest używany gdzie indziej.

## Komunikaty w szczegółach

ORDERS to według UNECE „komunikat określający szczegóły zamawianych towarów lub usług” (tłumaczenie własne) na
uzgodnionych warunkach między kupującym a sprzedającym. Pozycji może być jedna lub wiele. Przewidziano też kilka
terminów dostawy w jednym zamówieniu.

ORDCHG wysyła kupujący, gdy chce zmienić zamówienie. Według UNECE może w ten sposób zmieniać pozycje, a nawet je anulować.
Czy partner używa ORDCHG, określa jego specyfikacja.

ORDRSP to odpowiedź dostawcy na ORDERS lub ORDCHG. Potwierdza zamówienie, odrzuca pozycje lub proponuje inne ilości i
terminy.

DESADV opisuje towar, który został wysłany lub jest gotowy do wysyłki. Zależnie od specyfikacji obejmuje ilości,
opakowania i numery dokumentów dostawy. Klient może dzięki temu przygotować przyjęcie towaru, zanim ten dotrze. Według
UNECE ten sam komunikat służy także do zwrotów.

RECADV informuje o fizycznym przyjęciu towaru. Komunikat może potwierdzić, że wszystko zgadza się z awizo wysyłki, albo
zgłosić rozbieżności w produktach, ilościach i opakowaniach.

INVOIC to żądanie zapłaty za dostarczone towary lub usługi. Z odpowiednim oznaczeniem służy według UNECE także jako
faktura korygująca lub nota obciążeniowa.

DELFOR wysyła partner, który zużywa materiał, do tego, który musi go dostarczyć. Komunikat zawiera krótkoterminowe
zapotrzebowanie na dostawy oraz planowanie średnio- i długoterminowe. Opiera się na istniejącej umowie ramowej lub
planie dostaw.

DELJIT uzupełnia według UNECE harmonogram dostaw DELFOR o dokładne sekwencje dostaw i terminy just-in-time. W motoryzacji
steruje na przykład dostawami w kolejności produkcji.

PRICAT przekazuje ceny i dane katalogowe. Może pochodzić także od kupującego, na przykład jako akceptacja lub odrzucenie
cennika.

APERAK i CONTRL to potwierdzenia. CONTRL potwierdza składnię i jest uregulowany w ISO 9735 część 4. APERAK informuje
według UNECE, że komunikat dotarł do aplikacji odbiorcy albo został odrzucony z powodu błędów. W praktyce ta różnica ma
znaczenie. Plik może być bezbłędny składniowo, a mimo to zostać odrzucony, na przykład dlatego, że numer artykułu jest
nieznany.

## Przebieg od zamówienia do faktury

W handlu i w wielu gałęziach przemysłu zlecenie przebiega w sześciu krokach, przy czym nie każdy partner wymaga każdego
kroku:

1. Klient wysyła ORDERS.
2. Państwo potwierdzają komunikatem ORDRSP lub zgłaszają rozbieżności.
3. Jeśli coś się zmieni, przychodzi ORDCHG, na który znów odpowiadają Państwo komunikatem ORDRSP.
4. Przy wysyłce do klienta trafia DESADV, zanim dotrze towar.
5. Jeśli tak uzgodniono, klient potwierdza zaksięgowane przyjęcie towaru komunikatem RECADV.
6. Na koniec wysyłają Państwo INVOIC, a klient porównuje ją z zamówieniem i przyjęciem towaru.

W motoryzacji przebieg zaczyna się zwykle nie od pojedynczego zamówienia, lecz od regularnych harmonogramów dostaw
(DELFOR), w których klient podaje swoje zapotrzebowanie, w razie potrzeby uzupełnionych o harmonogramy JIT (DELJIT).
Państwo dostarczają towar i wysyłają awizo wysyłki (DESADV), potem następuje faktura lub samofakturowanie po stronie
klienta (INVOIC). Jakie rekomendacje VDA za tym stoją, opisuje strona [VDA i standardy Global](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/vda-4905-4913-standardy-global/).

## Jakich komunikatów wymaga klient

Jakich rodzajów komunikatów Państwo potrzebują, określa partner w specyfikacji EDI. Trzy przykłady takich wymagań:

- **Handel:** ORDERS przychodzące, DESADV i INVOIC wychodzące, ewentualnie ORDRSP.
- **Dostawca dla motoryzacji:** DELFOR przychodzące, DESADV wychodzące, do tego INVOIC lub samofakturowanie klienta.
- **Przemysł z umowami ramowymi:** ORDERS lub DELFOR przychodzące, ORDRSP i DESADV wychodzące.

Prosimy zwrócić uwagę na kierunek. Komunikaty przychodzące Państwo przetwarzają; wychodzące natomiast trzeba wygenerować
z ERP, ze wszystkimi polami obowiązkowymi, których wymaga partner, w strukturze narzuconej przez jego specyfikację. To
zwykle większa część pracy, bo dane takie jak opakowania czy partie muszą być dostępne w ERP. Wskazówki do czytania
specyfikacji zawiera [lista kontrolna specyfikacji EDI](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/specyfikacja-edi-lista-kontrolna/), podstawy wyjaśnia strona
[Co to jest EDI?](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/co-to-jest-edi/).

## Rodzaje komunikatów w edi-service.eu

edi-service.eu przetwarza komunikaty przychodzące, takie jak zamówienia, zmiany zamówień i harmonogramy
dostaw, w formatach EDIFACT, EANCOM i VDA. W przeciwnym kierunku tworzy awizo wysyłki, fakturę i potwierdzenie zamówienia
do partnera. Na pytania o zakres
odpowiada [FAQ](https://edi-service.eu/pl/faq/).

## Najczęstsze pytania

### Czym różni się DESADV od dokumentu dostawy?
DESADV to elektroniczna zapowiedź dostawy, a dokument dostawy (na przykład WZ lub list przewozowy) towarzyszy towarowi.
Treściowo w dużej mierze się pokrywają, ale DESADV dociera do klienta wcześniej. Klient może dzięki temu zaplanować
przyjęcie towaru i porównać etykiety.

### Czy na każde ORDERS muszę odpowiadać komunikatem ORDRSP?
Tylko jeśli partner wymaga tego w specyfikacji. Niektórzy klienci oczekują potwierdzenia zamówienia w określonym
terminie, inni wcale. Jeśli specyfikacja nic o tym nie mówi, warto zapytać przed startem.

### Czy INVOIC w EDIFACT to e-faktura?
INVOIC to ustrukturyzowana faktura elektroniczna. Czy w Państwa przypadku spełnia wymogi prawne stawiane e-fakturze,
zależy od uzgodnień i treści. Więcej na stronie [EDI, Web-EDI i e-faktura](https://edi-service.eu/pl/baza-wiedzy/edi-web-edi-e-faktura/).

### Czym różni się DELFOR od DELJIT?
DELFOR przekazuje zapotrzebowanie na najbliższe dni, tygodnie i miesiące, DELJIT dokładne terminy i sekwencje dostaw w
rytmie produkcji. DELJIT uzupełnia DELFOR, ale go nie zastępuje.

### Co oznacza komunikat błędu APERAK?
Partner otrzymał Państwa komunikat, ale nie mógł go przetworzyć w swoim systemie. APERAK może podać przyczynę, na przykład
nieznany numer artykułu. Wtedy trzeba poprawić dane i wysłać komunikat ponownie.

Jeśli chcą Państwo sprawdzić, czy Państwa rodzaje komunikatów pasują do edi-service.eu, można
[wysłać zapytanie](https://edi-service.eu/pl/zapytanie/).

## Źródła
- UNECE: „UN/EDIFACT Message ORDERS, Release 01B”, wersja archiwalna z 23.04.2024, <https://web.archive.org/web/20240423085844/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/orders_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message ORDCHG, Release 01B”, wersja archiwalna z 19.04.2024, <https://web.archive.org/web/20240419225019/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/ordchg_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message ORDRSP, Release 01B”, wersja archiwalna z 25.06.2024, <https://web.archive.org/web/20240625192830/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/ordrsp_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message DESADV, Release 01B”, wersja archiwalna z 14.06.2026, <https://web.archive.org/web/20260614104200/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/desadv_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message RECADV, Release 01B”, wersja archiwalna z 17.06.2026, <https://web.archive.org/web/20260617062040/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/recadv_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message INVOIC, Release 01B”, wersja archiwalna z 15.04.2024, <https://web.archive.org/web/20240415153839/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/invoic_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message DELFOR, Release 01B”, wersja archiwalna z 14.04.2024, <https://web.archive.org/web/20240414175353/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/delfor_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message DELJIT, Release 01B”, wersja archiwalna z 17.06.2026, <https://web.archive.org/web/20260617071751/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/deljit_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message PRICAT, Release 01B”, wersja archiwalna z 18.05.2024, <https://web.archive.org/web/20240518221358/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/pricat_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- UNECE: „UN/EDIFACT Message APERAK, Release 01B”, wersja archiwalna z 16.06.2026, <https://web.archive.org/web/20260616122204/https://service.unece.org/trade/untdid/d01b/trmd/aperak_c.htm> (dostęp 16.10.2026)
- ISO: „ISO 9735-4:2002, Part 4: Syntax and service report message for batch EDI (message type CONTRL)”, wersja archiwalna z 21.08.2026, <https://web.archive.org/web/20260821103226/https://www.iso.org/standard/35035.html> (dostęp 16.10.2026)
- GS1 Germany: „EANCOM®: EDI-Standard Nr. 1”, <https://www.gs1-germany.de/standards/datenaustausch/eancom/> (dostęp 16.10.2026)
- VDA: „Liste der Empfehlungen zum Datenaustausch in der Lieferkette und zu warenbegleitenden Papieren”, stan na sierpień 2024, <https://vda.de/dam/jcr:0f97444c-dc98-4216-8b5d-51ff7a3e9258/ListeDer%20EmpfehlungenEDIundWarenbegleitendePapiere-2024-08.pdf> (dostęp 16.10.2026)